GGD GGD Limburg-Noord
Nieuws
Geplaatst op: 07-08-2018 om 13:51 uur
Laatst gewijzigd op: 09-08-2018 om 13:05 uur

Gezondheidsadviezen na grote brand Venlo

7 augustus 2018
Gezondheidsadviezen met betrekking tot de gevaarlijke stoffen die zijn vrijgekomen bij de grote brand bij AHC Benelux BV in Venlo dinsdag 7 augustus 2018

1. Er is een brand in de buurt; wat moet ik doen?
De wind kan de rook verspreiden, zodat u de vrijkomende rook kunt zien en ruiken. Om blootstelling en hiermee gezondheidsrisico’s te voorkomen is het beter om de volgende voorzorgsmaatregelen op te volgen:
•    Blijf uit de rook! In iedere rookwolk (zowel in rook van natuurbranden, in rook van gebouwbranden als in rook van zogenaamde “chemische” branden) zitten gevaarlijke stoffen;
•    Waarschuw en help mensen in uw omgeving om ook uit de rook te blijven;
•    Zorg dat u ook in en rondom uw woning geen rook inademt;
•    Ga naar binnen, sluit ramen en deuren en schakel uw ventilatiesysteem uit.

2. Wat kan ik doen om zo min mogelijk rook in te ademen?

Om zo min mogelijk rook in te ademen is het verstandig om niet naar de brand te gaan kijken. Kunt u nergens naar binnen, ga dan aan de kant staan waar de wind vandaan komt (“bovenwinds”, de rook waait niet naar u toe, maar van u af). U kunt minder rook inademen door zo kort mogelijk in de rookwolk te blijven en daar geen overbodige inspanning te leveren. Hoe meer inspanning, des te meer lucht u inademt en dus ook hoe meer rook u inademt.

3. Waarom doet de brandweer metingen?
De brandweer doet metingen omdat iedereen dit van de brandweer verwacht. De uitkomsten zeggen meestal weinig over de risico’s voor de gezondheid. Wanneer de brandweer vermoedt dat er asbest vrijkomt bij de brand, zal de brandweer een gecertificeerd laboratorium inschakelen om de verspreiding van asbestdeeltjes in kaart te brengen. Wanneer de brandweer vermoedt dat er andere gevaarlijke stoffen, zoals dioxinen, zijn vrijgekomen, kan de brandweer ondersteuning krijgen van bijvoorbeeld de Milieu Ongevallen Dienst (MOD) van het RIVM voor nader onderzoek.

4. Waarom loopt brandweerpersoneel wel dichtbij/in de rook?

Brandweerpersoneel doet dit om de brand beter te kunnen bestrijden of om eventuele slachtoffers te redden/evacueren. Zij gebruiken daarbij de benodigde adembescherming. Toch lopen ze extra kans op ziekten van de luchtwegen. Andere hulpverleners zonder specifieke adembescherming worden gewaarschuwd zoveel mogelijk uit de rook te blijven.

5. Wat moet ik doen als ik rook heb ingeademd? (Ben naar de brand gaan kijken of heb door de rook heen gefietst/gelopen)
Door het inademen van de rook, kunt u wellicht last hebben van hoesten als gevolg van een licht geïrriteerde keel, prikkeling van de ogen en/of van de bovenste luchtwegen of hoofdpijnklachten. Het kan ook benauwdheidsklachten en piepen veroorzaken, maar dit laatste is afhankelijk van de gevoeligheid (bv COPD-patiënten of kinderen zullen hier eerder last van krijgen). In de meeste gevallen gaan deze klachten, na beëindiging van de blootstelling, vanzelf over. Als dit niet het geval is of als u zich zorgen maakt, dan kunt u contact opnemen met uw huisarts. Irritatie van de ogen kan ook verdwijnen door de ogen te spoelen met lauw water.

6. Ik ben naar de brand gaan kijken, wat moet ik met mijn kleding doen die ik toen aanhad?
Indien u in de rook heeft gestaan, adviseren wij u uw kleding te wassen, om zo brandlucht en roetdeeltjes uit de kleding te verwijderen.

7. Kan ik onderzocht worden?

Het is niet noodzakelijk om onderzocht te worden, wanneer de gezondheidsklachten na beëindiging van de blootstelling vrijwel direct verdwijnen. Kans op blijvende gezondheidsschade is dan onwaarschijnlijk. Indien de gezondheidsklachten na beëindiging van de blootstelling aan blijven houden, kunt u contact opnemen met uw huisarts.

8. Ik woon in het afgezette gebied, mag ik mijn huis uit?
Nee, u mag pas weer naar buiten wanneer het gebied is vrijgegeven. De gemeente zal u hierover informeren. Houdt u de diverse informatiekanalen in de gaten.

9. Mag ik zwemmen in oppervlaktewater/buitenzwembaden?
Indien het zwemwater in het afgezette gebied ligt, zal de gemeente u hierover informeren.

10. Hebben huisdieren nog speciale aandacht nodig?
Wij adviseren u uw huisdieren zo veel mogelijk binnen te houden, totdat het gebied is vrijgegeven.

11. Ik heb groenten/fruit in mijn tuin, kan ik die eten?
Wij raden aan om uit voorzorg groenten en fruit te schillen of te pellen of te wassen. Gewassen die geteeld worden in kassen waarvan de ramen dicht stonden kunnen gewoon worden genuttigd.

12. Ik heb groenten/fruit gegeten uit mijn tuin, kan ik daar ziek van worden?
Wanneer de betreffende groenten/fruit zichtbaar verontreinigd zijn met roet, heeft u mogelijk een licht verhoogd risico gelopen om op lange termijn ziek te worden, als:
•    de groente/het fruit verontreinigd was met roet;
•    én u de groente/het fruit niet heeft geschild of gewassen;
•    én als u er heel veel van heeft gegeten.
Dit geldt niet bij enkele stuks groente/fruit, meestal is dan het risico te verwaarlozen.

13. Mijn kinderen speelden in de tuin/zandbak, moet ik mij zorgen maken?

Nee, vaak gaat het om een kleine hoeveelheid stoffen waaraan uw kinderen kort zijn blootgesteld. De kans op gezondheidseffecten, zoals prikkelende ogen, neus, keel en luchtwegen, leidend tot tranen en hoesten, is erg klein en u hoeft zich dus geen zorgen te maken. Bovendien gaan de klachten voorbij wanneer uw kinderen niet meer aan de rook worden blootgesteld. Maakt u zich ongerust vanwege mogelijke klachten, dan kunt u contact opnemen met uw huisarts.

Wij adviseren u om wel de volgende voorzorgsmaatregelen te treffen:
•    Het is verstandig om de speelplekken goed te inspecteren. Roetneerslag op speeltoestellen kan met warm water en zeep worden verwijderd;
•    Zichtbare brokstukken kunnen verwijderd worden door ze met handschoenen op te pakken en in te leveren als klein chemisch afval (KCA) bij uw gemeente;
•    Grasveldjes, waar gespeeld wordt, kunnen worden gemaaid. Het gemaaide gras kan worden verzameld en afgevoerd als normaal afval;
•    Ook kunt u bij zichtbare roetvervuiling de toplaag van het zand in de zandbak verwijderen en vervangen voor schoon zand.

14. Mijn kinderen spelen in een zwembad(je), moet ik mij zorgen maken?

Nee, vaak gaat het om een kleine hoeveelheid stoffen waaraan uw kinderen kort zijn blootgesteld. De kans op gezondheidseffecten, zoals prikkelende ogen, neus, keel en luchtwegen, leidend tot tranen en hoesten, is erg klein en u hoeft zich dus geen zorgen te maken. Bovendien gaan de klachten voorbij wanneer uw kinderen niet meer aan de rook worden blootgesteld. Maakt u zich ongerust vanwege mogelijke klachten, dan kunt u contact opnemen met uw huisarts.

Wij adviseren u om wel de volgende voorzorgsmaatregelen te treffen:

•    Het is verstandig om het zwembad goed te inspecteren. Roetneerslag verwijderen;
•    Zichtbare brokstukken kunnen verwijderd worden door ze met handschoenen op te pakken en in te leveren als klein chemisch afval (KCA) bij uw gemeente;
•    Ook kunt u bij zichtbare roetvervuiling het zwemwater verwijderen en vervangen door schoon water.

15. Er liggen verbrandingsresten en roetdeeltjes in mijn tuin; wat moet ik doen?
Verbrande brokstukken bevatten vrijwel altijd schadelijke stoffen. De verwachting is dat de blootstelling aan deze brokstukken (via de huid, via de mond of via inademing) relatief gering is. Omwonenden ontvangen een bericht zodra het afgezette gebied weer is vrijgegeven. Als u van de gemeente hoort dat u zelf de verbrandingsresten en roetdeeltjes mag verwijderen dan kunt u de volgende voorzorgsmaatregelen opvolgen om mogelijke blootstelling zo veel mogelijk te voorkomen:
•    Zichtbare brokstukken kunnen verwijderd worden door ze met handschoenen op te pakken en in te leveren als klein chemisch afval (KCA) bij uw gemeente;
•    Zichtbare roetdeeltjes op auto’s, tuinmeubilair etc. kunnen worden afgewassen met warm water en zeep.
•    Gras kan worden gemaaid;
•    Kinderen doen vaak hun (vieze) handen of (vieze) dingen in hun mond. Hierbij krijgen ze kleine hoeveelheden grond en stof binnen die aan hun handen is blijven plakken. Geadviseerd wordt om de plekken waar kinderen spelen te inspecteren op de aanwezigheid van brokstukken en roet. Als dit aanwezig is, dan dient dit te worden verwijderd (zie ook het antwoord op vraag 13).

16. Ik heb tijdens de brand mijn ramen open gehad, wat moet ik doen?

Deze vraag zal specifiek per situatie moeten worden beantwoord, omdat dit afhankelijk zal zijn van welke stoffen tijdens de brand zijn vrijgekomen en de plek waar uw huis staat. De gemeente zal u informeren of u in het gebied woont waar roetdeeltjes zijn neergeslagen. Indien het noodzakelijk is dat een professioneel schoonmaakbedrijf uw huis moet schoonmaken, zult u tot die tijd nog niet uw woning kunnen betreden. Wanneer er een geringe hoeveelheid roet is neergeslagen in uw woning, dan kunt u de oppervlakten schoonmaken met warm water en zeep.

17. Hoe krijg ik de brandgeur/stank uit mijn huis?

Als het gebied is vrijgegeven waar u woont, kunt u uw huis ventileren (ramen en deuren open zetten). Tot dat moment kunt u uw ramen en deuren beter gesloten houden. U mag nadat het gebied is vrijgegeven ook het ventilatiesysteem weer inschakelen. Wanneer de brandlucht in de gordijnen en/of kleding zit kunt u deze wassen.

18. Wat zijn de gezondheidsrisico’s van rook en roet?

De directe gevolgen van het inademen van kleine hoeveelheden rook zijn prikkeling van ogen, neus, keel en luchtwegen, leidend tot tranen en hoesten. Hoe hoger de concentratie rook die u inademt, hoe sneller deze klachten optreden en hoe heftiger u ze ervaart. Deze klachten verdwijnen vaak snel weer zodra u zich in de frisse lucht bevindt en geen rook meer inademt. Bij personen met (over)gevoelige luchtwegen, bijvoorbeeld door astma, kan er een benauwd gevoel en kortademigheid optreden.

Wanneer er specifieke stoffen vrijkomen, kunnen deze op hun beurt weer bepaalde gezondheidseffecten teweeg brengen. Indien er specifieke stoffen vrijkomen waarmee rekening moet worden gehouden (bv asbest of dioxine) zal dit gecommuniceerd worden.

19. Wat is een schadelijke hoeveelheid rook?

Wanneer u rook heeft ingeademd, kunt u last krijgen van prikkelende ogen, neus en luchtwegen. Uw ogen kunnen gaan tranen en u kunt gaan hoesten. Hoe meer rook u hebt ingeademd, hoe sneller uw lichaam reageert en hoe langer de klachten duren. Als u denkt aan een schadelijke hoeveelheid rook te zijn blootgesteld, en de klachten van irritatie aanhouden, neem dan contact op met uw huisarts.

20. Wat zijn de gezondheidsrisico’s van brandgeur/rook?

Directe lichamelijke klachten door rook zijn geurhinder, irritatie van de slijmvliezen van ogen en bovenste luchtwegen, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, slapeloosheid of benauwdheid. Deze directe effecten verdwijnen zodra de blootstelling is beëindigd. Bij het voortbestaan van deze klachten kan het beste contact worden opgenomen met de huisarts. Daarnaast kan ervaren geurhinder ook diverse stressafhankelijke gezondheidsklachten (waaronder bezorgdheid) veroorzaken en kan dus leiden tot een mentale belasting.

21. Kan blootstelling aan rook blijvende gevolgen voor de gezondheid opleveren?

Het is bekend dat eenmalig een zeer grote hoeveelheid rook inademen kan leiden tot aanhoudende luchtwegproblemen. De mogelijkheid van het ontstaan van een overgevoeligheid van de luchtwegen door blootstelling aan rook is voor Nederland voor het eerst in 2007 gerapporteerd door GGD Fryslân in samenwerking met GGD Groningen, na de brand bij chemisch afvalverwerker ATF in Drachten. Tot voor kort werd aangenomen dat een kortdurende herhaalde blootstelling geen blijvende gevolgen heeft. Uit onderzoek bij brandweerpersoneel blijkt dat het anders ligt. Verder neemt bij herhaalde of langdurige blootstelling aan rook waarschijnlijk de kans op longkanker toe. Echter een frequente blootstelling aan rook (meerdere keren per jaar) is voor burgers niet erg waarschijnlijk.

22. Effecten blootstelling zwaveldioxide

Het belangrijkste effect is irritatie van de ogen en de slijmvliezen van de luchtwegen tot en met de bronchi. Symptomen zijn keelpijn, hoesten, branderig gevoel en slikmoeilijkheden, tranen en longfunctieveranderingen ten gevolge van reflectoire bronchoconstrictie. Astma en lichamelijke inspanning versterken het effect. Normaliter verdwijnen klachten na stoppen van blootstelling of wanneer men in frisse lucht is, dan is verdere behandeling en observatie niet nodig. Blijven klachten bestaan na stoppen blootstelling kunt u zich wenden tot de huisarts en huisartsenpost.